Wanneer we het hebben over stemmingswisselingen en cyclusklachten, denken we vrijwel meteen aan onze geslachtshormonen: oestrogeen en progesteron. Maar wist je dat er twee andere systemen in je lichaam zijn die minstens zo bepalend zijn voor jouw maandelijks wisselende humeur? Maak kennis met je bloedsuikerspiegel en je stress-as (de HPA-as).
Als deze twee niet in balans zijn, versterken ze jouw hormonale schommelingen enorm.
Wat probeert jouw cyclus je te vertellen?
Stemmingswisselingen, vermoeidheid, pijnlijke borsten of menstruatieklachten? Misschien herken je meer dan je denkt.
Met de GRATIS MENSTRUATIE TEST zie je direct of jouw klachten’ normaal’ zijn. Je ontvangt direct een uitslag op basis van jouw antwoorden in je email.
- Gratis en vrijblijvend
- Direct inzicht in je antwoorden
- Een eerste stap naar meer inzicht in je cyclus
De vicieuze cirkel: Stress verhoogt je bloedsuiker, en een dip veroorzaakt stress
Het bijzondere aan je stress-as en je bloedsuikerspiegel is dat ze elkaar constant beïnvloeden. Ze kunnen elkaar als het ware gevangen houden in een vicieuze cirkel:
- Stress verhoogt je bloedsuiker: Sta je onder druk, pieker je veel of ervaar je chronische stress? Dan maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan. Om je voor te bereiden op ‘gevaar’, geeft cortisol je lever de opdracht om opgeslagen suikers direct in je bloedbaan los te laten. Je krijgt een bloedsuikerpiek, zónder dat je ook maar iets gegeten hebt. Om dit op te ruimen maakt je alvleesklier veel insuline aan, wat even later resulteert in een flinke bloedsuikerdip.
- Een bloedsuikerdip veroorzaakt (opnieuw) stress: Wanneer je bloedsuiker na die piek — of na een maaltijd met veel snelle koolhydraten of koffie op een lege maag — in een diepe ‘dip’ terechtkomt, raakt je lichaam in paniek. Het ervaart dit energietekort als een noodsituatie en activeert direct weer je stress-as om adrenaline en nieuw cortisol aan te maken.
Het effect van deze schommelingen? Je voelt je ineens gejaagd, trillerig, ontzettend hangry en enorm prikkelbaar. Valt zo’n schommeling ook nog eens in de tweede helft van je cyclus? Dan is een woede-uitbarsting of huilbui vrijwel gegarandeerd.
Hoe chronische stress (de HPA-as) je cyclus verstoort
Bij stress treedt de HPA-as in werking: de communicatielijn tussen je hypothalamus, hypofyse en bijnieren. Je hersenen geven je bijnieren het signaal om cortisol te maken.
Voor jouw lichaam geldt een heel duidelijke biologische regel: overleven gaat altijd voor voortplanten.
Wanneer je stress-as voortdurend geactiveerd is door drukte, peinzen of fysieke stress, gebeurt er het volgende in je hormoonhuishouding:
- De rem op je hersenen: Hoge concentraties stresshormonen remmen in je brein de sturing richting je eierstokken (de HPG-as).
- Geen krachtige eisprong: Het signaal om te ovuleren (de LH-piek) wordt onderdrukt. Hierdoor verlopen je eisprong en de vorming van het geel lichaam (corpus luteum) minder krachtig.
- Minder progesteron: Zonder een goed functionerend geel lichaam maakt je eierstok in de tweede helft van je cyclus aanzienlijk minder progesteron aan.
Het eindresultaat: Relatieve Oestrogeendominantie
Omdat je progesteronproductie via deze stressroute daalt, ontstaat er een scheve verhouding tussen oestrogeen en progesteron. Je mist je natuurlijke ‘rust- en herstelhormoon’ om je brein te kalmeren via GABA-receptoren. Hierdoor krijgen oestrogeen én PMS-klachten zoals prikkelbaarheid, angst en slaapproblemen vrij spel.
3 Eenvoudige stappen voor meer rust in je cyclus
Gelukkig kun je jouw stress-as en bloedsuikerspiegel met dagelijkse keuzes enorm ondersteunen:
- Start de dag eiwitrijk: Sla het ontbijt niet over en kies voor eiwitten, vezels en gezonde vetten (zoals eieren, volle kwark of een handje noten, rood fruit, havermout) om je bloedsuiker vanaf het eerste uur stabiel te houden.
- Drink koffie ná je ontbijt: Koffie op een lege maag activeert direct je stress-as en veroorzaakt een onnodige cortisolpiek.
- Schakel een tandje terug rond je menstruatie: Kies in de week voor je menstruatie liever voor rustige beweging zoals wandelen, in plaats van zware, intensieve cardio- of krachttrainingen.
Wil je ontdekken wat voeding en stress precies doen met jouw hormonale balans?
Tijdens het Meten=Weten traject kijken we niet alleen naar je cyclus, maar naar je algehele leefstijl, voeding en specifieke waarden. Zo ontdekken we precies waar jouw lichaam ondersteuning nodig heeft om weer rust te vinden.
Wil je weten hoe het zit met jouw cyclus? Doe de GRATIS menstruatie test.
