Herken je dat? De ene week voel je je krachtig, energiek en kun je de hele wereld aan. Maar een paar dagen later slaat het gevoel ineens om. Je bent snel geïrriteerd, emotioneel om het kleinste dingetje, of je wilt het liefst onder een deken op de bank kruipen en niemand zien.
Veel vrouwen ervaren dit vlak voor hun menstruatie. Maar wist je dat je ook rond je ovulatie (de eisprong) te maken kunt krijgen met flinke schommelingen in je humeur?
Vaak wordt er gezegd: “Tja, dat hoort er nu eenmaal bij als vrouw.” Maar dat is een misvatting. Hoewel lichte schommelingen logisch zijn, zijn intense stemmingswisselingen een duidelijk signaal van je lichaam. Het laat je weten dat de samenwerking tussen je hormonen, je darmen, je zenuwstelsel en je hersenen uit balans is geraakt.
Is het normaal om je zo te voelen?
Dat je energie en gemoedstoestand gedurende je cyclus iets meebewegen, is heel natuurlijk. Je hormoonspiegels veranderen immers voortdurend.
Maar merk je dat je regelmatig:
- uit je slof schiet om kleine dingen;
- zomaar moet huilen zonder duidelijke reden;
- last hebt van angstgevoelens, piekeren of somberheid;
- snel overprikkeld raakt door je partner of kinderen;
- het gevoel hebt dat je mezelf gedurende een paar dagen helemaal ‘kwijt’ bent?
Dan is er meer aan de hand dan alleen een schommelend hormoon. Je lichaam probeert je iets te vertellen.
Waarom ontstaan stemmingswisselingen voor je menstruatie?
In de week voor je menstruatie (de luteale fase) maken zowel oestrogeen als progesteron een duikvlucht. Deze hormonale daling heeft een directe invloed op belangrijke stoffen in je brein: neurotransmitters zoals serotonine, dopamine en GABA.
Serotonine: jouw ingebouwde gelukshormoon
Serotonine zorgt voor een gevoel van rust, tevredenheid en emotionele veerkracht. Wanneer je serotoninespiegel daalt, kun je last krijgen van:
- sombere of melancholische gevoelens;
- onverklaarbare huilbuien en onzekerheid;
- een onrustig en piekerig gevoel;
- een hevige trek in zoetigheid of koolhydraten.
Wist je dat een groot deel van je serotonine in je darmen wordt aangemaakt? Wanneer je darmflora niet optimaal functioneert, heeft dat dus een directe invloed op hoe jij je mentaal voelt.
En hoe zit dat rond je ovulatie?
Niet alleen de periode voor je menstruatie kan emotionele turbulentie veroorzaken. Ook rond de eisprong zien we dit regelmatig gebeuren.
Vlak voor de ovulatie bereikt oestrogeen een piek, om direct daarna steil te dalen. Als je lichaam gevoelig is voor deze snelle schommeling, kun je merken dat je:
- ineens kribbig of katterig reageert;
- sneller overvallen wordt door stress en onrust;
- last krijgt van hormonale hoofdpijn of migraine;
- een emotionele dip ervaart midden in je cyclus.
Daarnaast vindt er tijdens de eisprong een klein, natuurlijk ontstekingsproces plaats in de eierstok. Als er in jouw lichaam al sprake is van een lage graad van ontsteking, kan dit proces extra klachten versterken.
De vergeten rol van je darmen
Bij stemmingswisselingen denken we al snel aan hormonen, maar je darmen spelen hierin een cruciale hoofdrol.
Een gezond en evenwichtig darmmicrobioom:
- helpt bij de productie van neurotransmitters (zoals serotonine);
- zorgt ervoor dat overtollig oestrogeen netjes wordt afgevoerd;
- houdt laaggradige ontstekingen in het lichaam laag;
- ondersteunt een stabiele bloedsuikerspiegel.
Als je darmgezondheid uit balans is, heeft dat dus direct invloed op zowel je hormonale evenwicht als je gemoedstoestand.
Stress als brandstof voor hormonale klachten
In onze gehaaste maatschappij heeft ons zenuwstelsel het zwaar te verduren. Bij langdurige of chronische stress maakt je lichaam continu cortisol aan. Hierdoor blijft je lichaam in een ‘vecht-of-vluchtstand’ staan.
Dit heeft grote gevolgen voor je hormoonhuishouding. Stress beïnvloedt namelijk:
- de kwaliteit van je eisprong;
- de aanmaak van het rustgevende hormoon progesteron;
- je nachtrust en herstel vermogen;
- je bloedsuikerspiegel en darmbarrière.
Het resultaat? Je hormonale schommelingen worden elke maand voelbaarder en heftiger.
Wat kun je zelf doen om weer in balans te komen?
Gelukkig kun je met de juiste ondersteuning heel veel doen om je lichaam weer rust te geven.
1. Zorg voor een stabiele bloedsuikerspiegel
Schommelingen in je bloedsuiker zorgen direct voor schommelingen in je stemming en energie.
- Focus op voldoende eiwitten en gezonde vetten bij elke maaltijd.
- Kies voor vezelrijke voeding en complexe koolhydraten.
- Beperk snelle suikers en bewerkte voeding.
2. Geef je darmen wat extra liefde
Ondersteun je darmflora om je neurotransmitters en hormonen een boost te geven.
- Eet gevarieerd en zorg voor voldoende groenten (streef naar 300-500 gram per dag).
- Voeg eventueel gefermenteerde voeding toe (zoals zuurkool of kefir), mits je dit goed verdraagt.
- Drink voldoende water gedurende de dag.
3. Vul aan met omega 3-vetzuren
Omega 3-vetzuren zijn essentieel voor gezonde hersencellen, helpen ontstekingen in het lichaam te verlagen en ondersteunen de communicatie tussen je zenuwcellen.
4. Beweeg mee met de fasen van je cyclus
Je hoeft niet elke dag 100% te presteren. Schakelt je lichaam vlak voor of tijdens je menstruatie een versnelling terug? Geef jezelf de ruimte voor rust en herstel. Je zenuwstelsel zal je dankbaar zijn.
Je hoeft dit niet zomaar te accepteren
Extreme stemmingswisselingen horen niet simpelweg bij “vrouw zijn”. Als je elke maand het gevoel hebt dat je de grip op jezelf verliest, is dat een teken dat je lichaam om hulp vraagt.
Het is vrijwel nooit één enkele oorzaak, maar een wisselwerking tussen je hormonen, stress belasting, darmgezondheid, voeding en zenuwstelsel. Door naar het totale plaatje te kijken, ontdek je waar de echte angel zit.
