Opent in een nieuw tabblad

Waarom je wel wilt, maar niet tot actie komt: De rol van dopamine (en je cyclus)

26 oktober 2026

Evelien Prakken

“Wil je wel in beweging komen, maar beland je steeds weer op de bank? Dit is vaak geen gebrek aan wilskracht of discipline. Ontdek hoe je breinchemie, neurotransmitters en je hormonale cyclus bepalen of je tot actie komt—én hoe je de regie weer terugpakt.”

Zit je al tijden vast in hetzelfde patroon?

Samen kijken we naar jouw unieke hormoonbalans en leefstijl, zodat je niet langer op wilskracht hoeft te teren.

🔗 Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek in

Herken je dat? Je neemt je voor om vanavond te gaan sporten, eindelijk die administratie aan te pakken of gezonder te gaan koken. Je wíl het echt. En toch beland je op de bank, scrollend op je telefoon, terwijl die lijst met voornemens aan je blijft knagen.

Het is een van de meest frustrerende gevoelens die er zijn: wél de motivatie of wens voelen in je hoofd, maar simpelweg niet tot actie kunnen komen. Vaak geven we jezelf dan de schuld. We noemen het ‘luiheid’, een gebrek aan discipline of een zwakke wilskracht. Maar in veel gevallen heeft dit niks met je karakter te maken—en alles met je breinchemie. Het geheime ingrediënt dat ontbreekt? Dopamine.

Wat doet dopamine eigenlijk?

Dopamine staat vaak bekend als het ‘gelukshormoon’, maar dat is niet helemaal juist. Dopamine is het motivatie- en actiemolecuul van je brein.

Het is de neurotransmitter die ervoor zorgt dat je éánjager voelt om ergens aan te beginnen. Het geeft je brein de verwachting van een beloning, wat je de energie en focus geeft om in beweging te komen.

  • Voldoende dopamine: Je voelt je gedreven, gefocust en kunt gemakkelijk van een gedachte overstappen naar actie.
  • Een tekort aan dopamine: Je voelt je mentaal ‘geblokkeerd’. Zelfs kleine taken voelen als het beklimmen van een berg.

Als je dopaminegehalte te laag is, ontstaat er een kloof tussen weten wat je moet doen en het werkelijk uitvoeren. Je wilskracht moet dan al het zware werk alleen doen, en wilskracht raakt snel uitgeput.

Hoe ontstaat zo’n dopaminetekort?

Een tekort aan dopamine (of een verstoorde dopaminehuishouding) kent verschillende fysiologische en leefstijloorlogsakens:

  1. De invloed van je hormonale cyclus (Oestrogeen vs. Progesteron):Bij vrouwen schommelt de dopamine-aanmaak en -gevoeligheid direct mee met de menstruele cyclus. In de eerste helft van je cyclus (de folliculaire fase richting de ovulatie) stijgt oestrogeen. Oestrogeen stimuleert de aanmaak en heropname van dopamine, waardoor je makkelijker tot actie komt en meer drive voelt. In de tweede helft (de luteale fase) neemt progesteron het over. Progesteron verhoogt het kalmerende stofje GABA, maar dempt tegelijk de dopamine-activiteit. Dit verklaart waarom veel vrouwen in de week voor hun menstruatie véél meer moeite hebben om tot actie te komen of sneller vastzitten op de bank.
  2. Chronische stress en overprikkeling: Langdurige stress en een drukke levensstijl putten je voorraad neurotransmitters snel uit.
  3. De ‘Dopamine-overdosis’ (Snelle bevrediging): Telefoons, social media, gamen en snelle suikers geven ons brein constante, kleine dopamine-shots zonder dat we er moeite voor hoeven te doen. Hierdoor raakt je brein afgestompt; normale, nuttige taken leveren gevoelsmatig niet genoeg beloning meer op om voor in beweging te komen.
  4. Slechte slaap en voeding: Je brein heeft specifieke bouwstoffen (zoals het aminozuur tyrosine) en voldoende herstel nodig om dopamine aan te maken.

4 Tips om de actiemodus weer aan te zetten

Gelukkig kun je je brein en lichaam ondersteunen om weer meer dopamine aan te maken en je motivatie te herstellen:

1. Stem je taken af op je cyclus

Houd rekening met je cyclusfase. Gebruik de weken waarin oestrogeen hoog is om grote projecten of intense acties op te pakken. Merk je dat je in je luteale fase zit en de dopamine-activiteit daalt? Verlaag dan de druk, plan lichte taken en wees extra mild voor jezelf.

2. Maak de eerste stap belachelijk klein

Als je dopamine laag is, ziet je brein een grote taak als te veel moeite voor te weinig beloning. Hack dit door de taak minuscuul te maken. Moet je de administratie doen? Spreek met jezelf af dat je alleen de map opent. Wil je sporten? Trek alleen je schoenen aan. Zodra je die eerste piepkleine stap zet, krijgt je brein een klein shotje dopamine, wat je de energie geeft om door te gaan.

3. Doe een ‘Dopamine Detox’

Minder de snelle prikkels. Leg je telefoon de eerste 30 tot 60 minuten van de dag weg en verminder schermtijd tussendoor. Wanneer je brein niet meer continu overladen wordt met snelle prikkels, worden ‘normale’ taken weer aantrekkelijk genoeg om aan te beginnen.

4. Voed je brein met de juiste bouwstoffen

Dopamine wordt in je lichaam aangemaakt uit het aminozuur tyrosine. Dit vind je in eiwitrijke voeding zoals eieren, mager vlees, vis, kwark, noten (zoals amandelen), zaden en peulvruchten. Ook voldoende daglicht en dagelijkse beweging stimuleren de aanmaak van dopamine direct.

Wees lief voor jezelf

Als je de volgende keer merkt dat je vastzit op de bank terwijl je eigenlijk iets anders wilt doen, straf jezelf dan niet af. Je bent niet lui; je brein heeft op dat moment gewoon niet de juiste brandstof (of de juiste hormonale wind mee) om de motor te starten. Met kleine aanpassingen in je routine en een beetje begrip voor je lichaam kun je die motor weer moeiteloos laten draaien!

Het niet tot actie kunnen komen is vaak een signaal van je lichaam dat er op biochemisch of hormonaal vlak iets schuurt. In mijn praktijk help ik je de diepere oorzaak te achterhalen, zodat je je energie en daadkracht weer natuurlijk terugkrijgt.

🌿 Boek een telefonische kennismaking of neem gerust contact met mij op om te bespreken wat ik voor jou kan betekenen.

Geschreven door Evelien

Ik was altijd moe. Tijdens mijn menstruatie had ik heel veel pijn en bloedverlies, dat putte me helemaal uit. Van de huisarts moest ik aan de pil, alleen dat hielp niet. Tja, dan maar gewoon doorgaan…

Als verpleegkundige en doktersassistente verdiepte ik me steeds meer in het menselijk lichaam. Maar mijn cyclus, dat was echt een blinde vlek.

Dit veranderde toen ik zelf een burn-out kreeg en bij een cyclustherapeut terechtkwam. Er ging een wereld voor me open! Ik was zo geraakt dat ik besloot een opleiding cyclustherapie te volgen.

Nu voel ik me energieker dan ooit. En ben ik superblij dat ik vrouwen (én mannen!) mag begeleiden naar net zo’n energiek en gezond leven.

Misschien is dit een mooie volgende stap

Herken je jezelf in wat je hebt gelezen? Dan hoef je daar niet alleen mee te blijven rondlopen.

Iedere vrouw is anders. Daarom bied ik verschillende manieren om samen te kijken naar wat jouw lichaam nodig heeft. Van een vrijblijvende kennismaking tot een uitgebreid traject of een inspirerende wandelworkshop.

Kijk rustig welke vorm bij jou past. Je bent van harte welkom.