De overgang is een natuurlijke fase waarin het vrouwelijk lichaam hormonaal verandert. Toch voelen veel vrouwen zich in deze periode ineens anders dan voorheen. Je energie verandert, slapen gaat moeilijker, emoties kunnen heftiger voelen en je lichaam reageert anders op voeding en stress.
Dat is niet vreemd. Tijdens de overgang verandert er namelijk veel meer dan alleen je menstruatie.
Wat is de overgang?
De overgang is de periode waarin je lichaam langzaam stopt met vruchtbaar zijn. Dit proces verloopt geleidelijk en kan meerdere jaren duren.
De belangrijkste verandering gebeurt in de eierstokken. Deze maken steeds minder van de hormonen oestrogeen en progesteron aan.
Vooral progesteron daalt vaak al eerder, waardoor veel vrouwen klachten ervaren nog vóórdat de menstruatie helemaal stopt.
Wat doen oestrogeen en progesteron?
Deze hormonen hebben invloed op veel processen in het lichaam.
Oestrogeen ondersteunt onder andere:
- Je huid
- Je botten
- Je hersenen
- Je hart- en bloedvaten
- Je stemming
- Je stofwisseling
Progesteron helpt onder andere bij:
- Ontspanning
- Slaap
- Stressregulatie
- Een rustig zenuwstelsel
Wanneer deze hormonen veranderen, merk je dat vaak in meerdere systemen tegelijk.
De rol van testosteron tijdens de overgang
Veel mensen denken bij de overgang vooral aan oestrogeen en progesteron, maar ook testosteron speelt een belangrijke rol in het vrouwelijk lichaam.
Vrouwen maken namelijk óók testosteron aan — alleen in kleinere hoeveelheden dan mannen.
Testosteron ondersteunt onder andere:
- Energie
- Spiermassa
- Motivatie
- Libido
- Zelfvertrouwen
- Concentratie
- Kracht en herstel
Tijdens de overgang kan ook testosteron geleidelijk afnemen. Daardoor kunnen vrouwen merken dat ze:
- Minder energie hebben
- Moeilijker spieren opbouwen
- Minder zin in intimiteit ervaren
- Minder drive of motivatie voelen
- Zich vlakker of minder “zichzelf” voelen
Omdat testosteron ook helpt bij het behoud van spiermassa, kan een daling bijdragen aan veranderingen in lichaamssamenstelling, zoals meer vetopslag en minder spierkracht.
Waarom slaap je slechter?
Veel vrouwen slapen slechter in de overgang. Dit komt onder andere doordat progesteron daalt.
Progesteron heeft een rustgevende werking. Wanneer dit hormoon afneemt, wordt het lichaam vaak gevoeliger voor stress en kunnen stresshormonen meer invloed krijgen.
Ook schommelingen in oestrogeen kunnen zorgen voor:
- Nachtzweten
- Opvliegers
- Onrustige slaap
- Vaker wakker worden
Daarnaast speelt de bloedsuikerspiegel vaak een grotere rol in deze fase.
De overgang en de schildklier
Veel klachten in de overgang lijken op klachten van een trage schildklier:
- Vermoeidheid
- Gewichtstoename
- Brain fog
- Haaruitval
- Somberheid
Oestrogeen, progesteron, stress en de schildklier werken nauw samen.
Progesteron heeft een rustgevende werking op het zenuwstelsel. Wanneer dit hormoon daalt, kunnen vrouwen gevoeliger worden voor stress. Chronische stress kan vervolgens de omzetting van schildklierhormonen verstoren.
Je schildklier maakt vooral T4 aan, maar dit moet nog omgezet worden naar het actieve hormoon T3. Stress, tekorten aan voedingsstoffen en darmproblemen kunnen deze omzetting beïnvloeden.
Oestrogeen en de schildklier
Schommelingen in oestrogeen kunnen invloed hebben op eiwitten die schildklierhormonen transporteren in het bloed. Hierdoor kunnen sommige vrouwen zich vermoeider voelen, ondanks dat bloedwaardes soms “normaal” lijken.
Darmgezondheid speelt ook mee
Een deel van de omzetting van schildklierhormonen gebeurt in de darmen. Daarom kunnen darmklachten, ontstekingen of een verstoorde darmflora indirect invloed hebben op energie, stemming en hormoonbalans.
Veelvoorkomende klachten in de overgang
Iedere vrouw ervaart de overgang anders, maar veel voorkomende klachten zijn:
- Vermoeidheid
- Opvliegers
- Nachtzweten
- Stemmingswisselingen
- Gewichtstoename
- Slechter slapen
- Brain fog
- Meer stressgevoeligheid
- Gewrichtsklachten
- Minder libido
- vaginale droogte
De overgang is geen ziekte
De overgang is een natuurlijke verandering in het vrouwelijk lichaam. Toch betekent dat niet dat klachten “er maar bij horen”. Je kunt er zelf namelijk veel invloed op uitoefenen.
Wanneer je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, kun je jouw lichaam beter ondersteunen met voeding, leefstijl en rust.
In mijn volgende blog zal ik meer vertellen over wat je zelf kan doen om je klachten te reduceren. Er zijn namelijk best wat knoppen waar je zelf aan kan draaien.